Αναθεώρηση του Κληρονομικού Δικαίου

Η ελληνική έννομη τάξη προετοιμάζεται για μια αναμόρφωση του Κληρονομικού Δικαίου. Το νέο νομοσχέδιο, το οποίο αναμένεται να ψηφιστεί το πρώτο τρίμηνο του 2026, εισάγει δομικές αλλαγές σε σχεδόν ολόκληρο το κεφάλαιο του Αστικού Κώδικα που αφορά το κληρονομικό δίκαιο, αντανακλώντας τις σύγχρονες κοινωνικές και οικογενειακές εξελίξεις και εκσυγχρονίζοντας κρίσιμες διατάξεις που παρέμεναν αμετάβλητες για δεκαετίες.

Το νέο νομοσχέδιο εισάγει μια σειρά από θεμελιώδεις καινοτομίες, και συγκεκριμένα:

• Εισάγεται το πρώτον στην ελληνική έννομη τάξη ο θεσμός των κληρονομικών συμβάσεων, μέσω των οποίων ο διαθέτης μπορεί εν ζωή και δεσμευτικά να ρυθμίζει τη διανομή της περιουσίας του μετά θάνατον ή να συμφωνεί με μελλοντικούς κληρονόμους για παραίτηση από κληρονομικά δικαιώματα, ακόμη και κατά παρέκκλιση της νόμιμης μοίρας, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και εγγυήσεις.
• Αναμορφώνεται εν συνόλω το δίκαιο των διαθηκών, ενισχύοντας την ελευθερία και την αυτονομία του διαθέτη, διατηρώντας αλλά εξορθολογίζοντας τις ιδιόγραφες διαθήκες, διευρύνοντας την ικανότητα σύνταξης, προστατεύοντας ευάλωτα πρόσωπα και εκσυγχρονίζοντας πλήρως τη διαδικασία δημοσίευσης μέσω ψηφιακών και συμβολαιογραφικών μηχανισμών..
• Αναμορφώνεται ουσιωδώς η ευθύνη του κληρονόμου, καθώς τα χρέη της κληρονομίας αποσυνδέονται από την προσωπική του περιουσία και ικανοποιούνται αποκλειστικά από το ενεργητικό της κληρονομιάς, η οποία λειτουργεί πλέον ως αυτοτελής οικονομική ενότητα υπό δικαστική εκκαθάριση.
• Μεταρρυθμίζεται ριζικά ο θεσμός της νόμιμης μοίρας, η οποία μετατρέπεται κατ’ αρχήν σε ενοχική χρηματική αξίωση με ισχυρά μέσα εξασφάλισης.
• Ενισχύεται ουσιαστικά η προστασία του επιζώντος συντρόφου (ελεύθερη ένωση χωρίς γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης) και συζύγου, του μεν πρώτου με την αναγνώριση – υπό αυστηρές προϋποθέσεις – πλήρους κληρονομικού δικαιώματος, παράλληλα με τη θέσπιση δικαιωμάτων στέγασης και οικονομικής αποκατάστασης, του δε δεύτερου με την αύξηση του ποσοστού της νόμιμης μοίρας στην εξ αδιαθέτου διαδοχή.
• Εισάγονται νέοι μηχανισμοί για την προώθηση της αποτελεσματικής χρήσης της κληρονομιαίας περιουσίας και τη μείωση των δικαστικών διαφορών μεταξύ των συγκληρονόμων.

Συνολικά, το νέο νομοσχέδιο αποσκοπεί στη δημιουργία ενός πιο ευέλικτου, διαφανούς και λειτουργικού συστήματος διαδοχής, ενισχύοντας την ατομική αυτονομία και μειώνοντας ταυτόχρονα τη νομική αβεβαιότητα και τις αντιδικίες.

Η εταιρεία μας παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και τις επικείμενες τροποποιήσεις του νομοθετικού πλαισίου και δεσμεύεται να παρέχει έγκαιρες ενημερώσεις και πρακτικές οδηγίες.

Μπορείτε να διαβάσετε την πλήρη νομική μας ανάλυση παρακάτω: